ਦੂਰਲੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਭਾਅ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੱਢੋ ਕਿ ਉੱਥੇ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਬਚੇਗੀ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਕਣਯੋਗ ਭਾਰ, ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਵਾਹਨ, ਗੇੜੇ, ਕਰੇਟ, ਮਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ-ਲਾਹੁਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੀ ਉਦਾਹਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਗਣਨਾ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਰਕਮ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਡੀ ਭਾਅ ਜਾਂ ਢੁਆਈ ਦਾ ਅਸਲ ਕਿਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇੱਕੋ ਰੱਖੋ
ਸਰਕਾਰੀ OGD ਮੰਡੀ ਡੇਟਾਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਥੋਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ, ਵੱਧੋ-ਵੱਧ ਅਤੇ ਮੋਡਲ ਭਾਅ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਅ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀਭਾਵ ਦਾ ਟਮਾਟਰ ਪੰਨਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਮੰਡੀ, ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਇਕਾਈ ਵੇਖੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਾ ਮੰਨੋ।
ਦੋਵਾਂ ਮੰਡੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਮਿਤੀ ਦਾ ਉਪਲਬਧ ਹਵਾਲਾ ਲਵੋ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਖੇਪ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਸਿਰਫ਼ ਵੱਧੋ-ਵੱਧ ਦਰਜ ਭਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਿਸਾਬ ਚੰਗਾ ਦਿਸ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਰਕਮ ਮਿਲੇ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਣਯੋਗ ਮਾਤਰਾ ਕੱਢੋ
ਮੰਨੋ ਖੇਤ ਤੋਂ ਭੇਜਣ ਲਈ 1,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਟਮਾਟਰ ਹਨ। ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਖ਼ਰਾਬਾ ਜਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਾਫ਼ ਲਿਖੋ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਨੇੜਲੀ ਮੰਡੀ ਲਈ 20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਦੂਰਲੀ ਮੰਡੀ ਲਈ 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾ ਵਿਕਣ ਦਾ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਖ਼ਰਾਬੇ ਦੀ ਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਪੈਕਿੰਗ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲੋ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਟਮਾਟਰ ਗਾਈਡ ਖ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਹੋਏ ਫਲ ਵੱਖ ਕਰਨ, ਫਲ ਨੂੰ ਦੱਬਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਢੁਆਈ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਰੇਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਫਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਥਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰੇਟਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੀ ਵੇਖੋ।
1,000 ਕਿਲੋ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਤੁਲਨਾ
ਨੇੜਲੀ ਮੰਡੀ: ਮੰਨੋ ਵਿਕਣਯੋਗ ਭਾਰ 980 ਕਿਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਭਾਅ ₹14 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਰਕਮ 980 × 14 = ₹13,720 ਬਣਦੀ ਹੈ। ਢੁਆਈ ₹800, ਚੜ੍ਹਾਈ-ਲੁਹਾਈ ₹300, ਕਰੇਟਾਂ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ₹200 ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਗੂ ਖ਼ਰਚੇ ₹200 ਮੰਨੋ। ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁੱਲ ਖ਼ਰਚੇ ₹1,500 ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ₹12,220 ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਦੂਰਲੀ ਮੰਡੀ: ਮੰਨੋ ਵਿਕਣਯੋਗ ਭਾਰ 950 ਕਿਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਭਾਅ ₹17 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਰਕਮ 950 × 17 = ₹16,150 ਬਣਦੀ ਹੈ। ਢੁਆਈ ₹2,200, ਚੜ੍ਹਾਈ-ਲੁਹਾਈ ₹500, ਕਰੇਟਾਂ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ₹300 ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਗੂ ਖ਼ਰਚੇ ₹300 ਮੰਨੋ। ਕੁੱਲ ਖ਼ਰਚੇ ₹3,300 ਹਨ ਅਤੇ ਬਚਦੀ ਰਕਮ ₹12,850 ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਰ ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ₹630 ਵੱਧ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ 1,000 ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਕਰੀ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇੜੇ ₹12.22 ਅਤੇ ਦੂਰ ₹12.85 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਕਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਘਟਾਈ ਗਈ।
ਭਾਅ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਜੇ ਦੂਰਲੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ₹17 ਦੀ ਥਾਂ ₹16 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉਹੀ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਬਚਦੀ ਰਕਮ 950 × 16 − 3,300 = ₹11,900 ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਨੇੜਲੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ₹320 ਘੱਟ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਇੱਕੋ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਦੂਰਲੀ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਨੇੜਲੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਦੇਣ ਲਈ (12,220 + 3,300) ÷ 950, ਭਾਵ ਲਗਭਗ ₹16.34 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦਾ ਭਾਅ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਭਾਅ ਦਾ ਗਣਿਤ ਹੈ, ਭਾਅ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ।
ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਗੇੜਿਆਂ ਦਾ ਸਹੀ ਹਿਸਾਬ
ਢੁਆਈ ਖ਼ਰਚਾ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨ, ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕ ਭਰੋ। ਵਾਹਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਨਾ ਚੁਣੋ; ਆਪਰੇਟਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਭਾਰ ਦੀ ਹੱਦ, ਕਰੇਟਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਭਾਰ, ਮਾਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੇਟ ਟਿਕਾਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ। ਜੇ ਇੱਕ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਖੇਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਗੇੜੇ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵੀ ਜੋੜੋ। ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ, ਟੋਲ, ਉਡੀਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਓ।
ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਕਿਰਾਇਆ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਜਿਸ ਖ਼ਰਚੇ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਖਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਖ਼ਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੋੜੋ। ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਲੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫ਼ੀਸ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਲਿਖੋ; ਅਸਲ ਲਾਗੂ ਰਕਮ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਜਾਂਚ
- ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ, ਮਾਲ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੈਅ ਹਨ।
- ਤੋਲ, ਕਰੇਟਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਰੱਦ ਮਾਲ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਾਫ਼ ਹਨ।
- ਘੱਟ ਭਾਅ ਜਾਂ ਵੱਧ ਖ਼ਰਾਬੇ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਹਿਸਾਬ ਵੀ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।
- ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ।
ਹਰ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਨਤੀਜਾ ਲਿਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਲੀ ਖੇਪ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਸੁਧਾਰ ਸਕੋ।
